De kunst in België en Nederland vandaag

De kunst in België en Nederland vandaag

Wanneer er gesproken of geschreven wordt over de rol en de functie van de kunst, dan wordt daar vaak bij teruggegrepen naar de geschiedenis. Verrassend is dit niet, kunst heeft vaak een paar jaar of decennia nodig voordat het opgepakt wordt door het grote publiek. Dat is de reden waarom we in de musea staan te kijken naar de schilderijen uit het verleden. Zij geven ons een beter inzicht in de situatie van toen, zij laten zien hoe het was. Net als dat de boeken de situaties beschrijven en we Oost-Europese literatuur gebruiken om te bevatten wat er gebeurd is in de twintigste eeuw.

Maar is alles echt zo gebonden aan de geschiedenis? Wat er is gebeurd met de kunst waardoor het vandaag de dag zo op de achtergrond is komen te staan? Of lijkt dat alleen maar zo te zijn en ligt de waarheid in het midden?

Kunst als werk

Er zijn tegenwoordig weinig kunstschilders en schrijvers die rond kunnen komen van hun vak. De meeste mensen betitelen de schone kunsten ook niet eens meer als beroep, maar als hobby. De nadruk van de maatschappij is verlegd en dat heeft gevolgen gehad voor de kunst. De kunst zoals we die in de geschiedenis terugzien, past ook niet meer in de tijd waarin we leven. We leven in een snel en digitaal tijdperk, waarbij we leuke plaatjes zien op de sociale media. We lachen, vinden het leuk, maar zien vaak niet meer in dat dit ook een vorm van kunst is.

Kunst als beroep is elders komen te liggen. De reclamemakers, speechschrijvers en tekenaars zijn voor het geld gegaan. Zij moeten wel, want hoe goed je ook bent, er zit weinig brood meer in de kunst. Het brood dat je er wel mee kunt verdienen, komt in de vorm van subsidies. Hoe aantrekkelijk is dat voor een artiest die zichzelf als onafhankelijk kunstenaar wil kunnen betitelen en die overal tegenaan wil kunnen schoppen, en wil werken wanneer het allemaal samenvalt?

De kans is groot dat we over honderd jaar terugkijken op deze periode en een aantal grote namen gaan zien die een grote rol gespeeld hebben. Zo gaat het altijd met de kunst. Echte kunstenaars worden pas na hun dood geboren, zo luidt de quote. Voor mensen als Van Gogh was het waar en misschien dat we op dit moment de grote kunstenaars niet herkennen omdat zij hun tijd vooruit zijn. Of misschien zitten we in een tijdperk waarin het internet gewoon groter geworden is dan de kunst, waardoor de aandacht er gewoon niet meer is.