Het grote verschil tussen de Vlaamse en Nederlandse kunst

Het grote verschil tussen de Vlaamse en Nederlandse kunst

Kunst wordt vooral vaak genoemd wanneer het gaat om de afscheiding van een natie of land. Een eigen stroming, een eigen cultuur. De kunst is wat een groep mensen verbindt en de cultuur is wat een groep mensen een gesloten groep maakt, waardoor de waarde van het eigen stijgt. Maar wat gebeurt er wanneer twee landen een gelijke ontwikkeling hebben in de kunst, wanneer de Cobra, Romantiek, Impressionisme en de conceptuele kunst samenvalt?

Dat is het geval bij Nederlandse en Vlaamse kunst. Tot 1830 waren deze twee stromingen grotendeels gelijk. Het was één land, er waren accentverschillen, maar een duidelijk eigen stroming was er niet. De periodes vielen samen, de kunstenaars beïnvloedden elkaar en dit bleef ook zo na de breuk tussen België en Nederland. Is er dan geen sprake van een eigen cultuur met eigen kunst? Dat is er wel degelijk, want er is één groot verschil te vinden tussen de kunsten van de Vlamingen en de Nederlanders. Om de reden daarvan goed in te kunnen zien, moeten we terug naar 1830.

De verschopte Vlamingen

Er heerste lange tijd onenigheid tussen de Belgen en Nederlanders. In feite kwam het erop neer dat de Belgen wel belastingen moesten betalen, maar vrij weinig te zeggen hadden in het bestuur van het land. Alles werd naar het noorden getrokken en het zuiden hing er een beetje bij om de betalingen te doen en nieuwe regels opgelegd te krijgen. Op het moment dat dit breekt, scheidt België zich van Nederland af. Hoewel de Vlamingen in eerste instantie blij zijn met het besluit, worden ze binnen de kortste keren weer in de hoek gedrukt. Het nieuwe land krijgt Frans als voertaal en de Vlamingen worden direct in de verdrukking gezet, mede omdat zij geassocieerd worden met Nederlanders.

Op het moment dat de Belgen zich afscheiden van Nederland en verdrukt worden door de Franstaligen, storten zij zich op het creëren van een eigen cultuur en fundament. Niets is daarvoor meer geschikt dan de kunst en dat is dan ook waar de Vlamingen mee beginnen. Er wordt veel geschreven in die tijd, waarmee de taal gerechtvaardigd wordt, net als dat de Vlamingen zichzelf willen rechtvaardigen. Naast een flinke activiteit op het gebied van de literatuur zien we ook de andere kunsten meer aandacht krijgen hier. Schilderijen uit deze tijd laten vooral de Vlamingen en de zelfstandigheid zien, omdat dit het doel was.

Deze beweging is precies wat de Vlaamse en Nederlandse kunst scheidt. Het is niet uniek dat een nieuw land dit doet, maar het is ook niet beperkt gebleven tot deze periode. We kunnen op latere momenten in de Vlaamse kunst ook nog steeds werken met deze achtergrond zien, wat het interessant maakt om dit eens in de gaten te houden wanneer je je wilt verdiepen in de overeenkomst en de verschillen tussen de Vlaamse en Nederlandse kunsten en kunstenaars.